زمان مطالعه: 4 دقیقه

به گزارش عترتنا؛حجت‌الاسلام والمسلمین «سید حسین هاشمی‌نژاد» استاد و مؤلف حوزوی، شب گذشته در مراسم جشن ولادت امام حسن عسکری(ع) که در بیت الحسن (ع) تهران برگزار شد، با بیان توصیه امام حسن عسکری (ع) درباره اهمیت نماز شب و تهجد در تقرب الهی گفت: امام حسن عسکری (ع) در روایتی نماز شب را وسیله قرب الهی دانستند و می‌فرمایند: «اِنَّ الوُصُولَ اِلی اللهِ عَزّوجلَّ سَفَرٌ لا یُدرَکُ اِلّا بِامتِطاءِ اللَّیلِ؛ وصول به خداوند عزوجل سفری است که جز با عبادت در شب حاصل نگردد.»

عبادت در شب مهمترین راه قرب الهی

وی بیان کرد: رسیدن به قرب خدای تبارک و تعالی یک سفری است که طبق توصیه امام حسن عسکری (ع) در این روایت، باید برای رسیدن به آن مقام قرب باید از مرکب شب زنده داری و خلوت با خدا و مناجات خدا استفاده کرد؛ یعنی بدون شب زنده داری و نافله شب رسیدن به مقام قرب الهی مشکل و حتی غیر ممکن است.

تاکید قرآن به تهجد شبانه

این خطیب حوزوی با اشاره به توصیه قرآن به تهجد شبانه اظهار کرد: علاوه بر روایات، در قرآن هم دستور به تهجد داده‌اند که در آیات ابتدایی سوره مزمل می‌فرماید: «یَا أَیُّهَا الْمُزَّمِّلُقُمِ اللَّیْلَ إِلَّا قَلِیلًانِصْفَهُ أَوِ انْقُصْ مِنْهُ قَلِیلًا؛ ای جامه به خویشتن فرو پیچیده؛ به پا خیز شب را مگر اندکی؛ نیمی از شب یا اندکی از آن را بکاه.»

وی ادامه داد: مزمل کسی است که در بستر آرمیده و جامعه خواب را به خود پیچیده است که خطاب قرآن به پیامبر (ص) است که شب را به پاخیز مگر اندکی از آن و قلیل آن را بخواب و بقیه‌اش را بیدار باش! البته اینجا این امر خطابش به پیامبر (ص) است اما به ما هم می‌گویند مقداری از شب را باید برای تهجد بیدار شوید. اصلا همه شب را بخوابید ولی حداقل یک ربع قبل از اذان صبح بیدار شوید

پاییز زمان مناسب برای تمرین شب خیزی

وی تصریح کرد: اکنون در آستانه فصل پاییز هم هستیم و شب‌ها کوتاه است و این بهترین فرصت برای شب‌خیزی است.

وی افزود: فردی به امیرالمؤمنین (ع) عرض کرد یا علی (ع) شب نمی‌توانم بیدار شوم! حضرت فرمود: گناهان روزت، غل و زنجیر شده و نمی‌گذارد که شب بیدار شوی! بنابراین یکی از عللی که شب نمی‌توانید بیدار شوید، گناهان است!

کیفیت نماز شب پیامبر(ص)

هاشمی نژاد درباره کیفیت نماز شب پیامبر (ص) گفت: صاحب جواهر درباره کیفیت نافله شب، پیامبر (ص) می‌گوید: پیامبر (ص) نماز شب را در طول شب می‌خواند یعنی اینطور نبود که تمام نماز نافله شب را در یک لحظه بخواند بلکه آن را در طول شب می‌خواندند! یعنی وقتی وارد ثلث شب می‌شدند که الان حدود ساعت یازده و نیم شب است، در این لحظه حضرت مقداری از نافله شب را می‌خواندند و می‌خوابیدند و دوباره بیدار می‌شدند و مقداری نافله شب را می‌خواندند و دوباره می‌خوابیدند و همینطور تا نماز صبح ادامه داشت.

وی ادامه داد: از نماز صبح هم تا بین الطلوعین عبادت را ادامه می‌داند و بعد از آن دنبال کارهای اجتماعی می‌رفتند. حالا این کیفیت را از ما نخواسته‌اند و حداقلش را از ما خواسته‌اند که یک مقداری از شب را برای تهجد بیدار شوید آن هم طوری بیدار شوید که برای خانواده هم مزاحمت ایجاد نکنند چون در سیره اخلاقی پیامبر (ص) اینگونه بود که حتی آب وضو برای نماز شب را از قبل بالای سرشان می‌گذاشتند که مزاحمتی برای خانواده نباشد.

وی تصریح کرد: شفاعت کبری قیامت که تعبیر به مقام محمود میشود را خدا برای پیامبر (ص) در گرو نماز شب قرار داده است و خداوند به پیامبر (ص) امر می‌کند که تهجد داشته باشد که مقام محمود در گرو آن به تو داده می‌شود و این نشان از اهمیت و جایگاه تهجد و نماز شب است که هر کس در حد خودش باید اهل تهجد و نماز شب باشد.

حداقل چند دقیقه قبل از اذان صبح بیدار شوید

این استاد حوزوی بیان کرد: مرحوم آیت الله مرعشی می‌گفتند حداقل چند دقیقه قبل از اذان صبح بیدار شوید و حتی اگر حال خواندن نماز شب هم نداشتید حداقل بیدار باشید که بگویند شما هم از شب زنده دارن بودید و آن نسیم سحری به شما هم بخورد و جز کسانی باشید که حداقل چند دقیقه قبل از اذان صبح بیدار هستید. به هیچ قلبی خطور نمی‌کند که خداوند چه پاداش عظیمی به شب زنده داران می‌دهد به همین دلیل بزرگان تاکید کردند که حداقل چند دقیقه هم شده بیدار باشید و اگر با آن کیفیت هم نمی‌توانید نافله شب را بخوانید، مختصر آن را بخوانید.

اعطای فیوضات الهی در شب

هاشمی نژاد با بیان اینکه خداوند فیوضاتش را در شب می‌دهد، گفت: هر چه فیوضات الهی است خداوند آن را در شب به بندگانش می‌دهد و در شب‌خیزی و تهجد اسراری نهفته است! مبعث پیامبر (ص) در شب بود، معراج پیامبر (ص) در شب بود، حضرت عیسی (ع) را در شب به افلاک بردند، حضرت موسی (ع) در شب انوار الهی را دیدو همه فیوضات در شب رخ داده است.

وی ادامه داد: فیوضات را در شب و سحر می‌دهند لذا سحر وقت استعفار است به همین دلیل وقتی برادران حضرت یوسف (ع) پشیمان شدند و به پدرشان حضرت یعقوب (ع) گفتند: ما خطا کردیم برای ما طلب استغفار کن! حضرت یعقوب (ع) گفت: در آینده نزدیک برای شما طلب استغفار میکنم! و منتظر شد که شب جمعه فرا برسد و در شب برای آن‌ها استغفار کند.

زود بخوابید تا بتوانید سحر بیدار شوید

این خطیب حوزوی در پایان گفت: اگر سیره نبوی و آلش را بنگرید آن‌ها ابتدای شب می‌خوابیدند تا بتوانند سحر بیدار شوند و مثل ما نبود که تا یک و دو نصف شب بیدار باشند و بخواهند برای تهجد شبانه هم بیدار شوند! در روایات است که در آخرالزمان مردم دیر می‌خوابند و نماز صبحشان قضا می‌شود! اصلا امکان ندارد کسی نصف شب بخوابد بتواند برای نماز صبح بیدار شود حالا نافله شب بماند! علمای بزرگ شب‌ها حتی مهمانی نمی‌رفتند که از فیض سحر محروم نشوند!